Albert i Mileva

Mało kto wie, a przynajmniej ja nie wiedziałam, że pierwsza żona Alberta Einsteina była Serbką i mieszkała w Nowym Sadzie. Mileva Marić była żoną Alberta w latach 1903-1919 i urodziła mu troje dzieci. Mileva pochodziła z miejscowości Titel, następnie ukończyła gimnazjum w Novym sadzie i Sremskiej Mitrovicy ale również w Šabcu. Następnie kontynuowała naukę w męskim gimnazjum w Zagrzebiu. Ponieważ była świetna w przedmiotach ścisłych i naturalną koleją rzeczy były studia na politechnice w Zurychu. Tam też poznała młodego Alberta. Jej dalsza kariera naukowa nie potoczyła się najlepiej, oblane egzaminy jedna ciąża, druga… Mówi się, że pierwsze dziecko, które urodziła jako panna, oddała do adopcji, gdyż w tamtych czasach nie było to mile widziane. Wyjechała z Nowego Sadu i wyszła za mąż za Alberta. Ich życie małżeńskie było dość burzliwe jednak dopełniali się intelektualnie. Ostatecznie rozwiedli się ze względu na niewierność Alberta. Mówi się i podobno są jakieś dowody (prywatne listy małżonków) na bardzo aktywny udział Milevy w pracach naukowych Einsteina. W niektórych kręgach mówi się dość odważnie, iż to ona jest autorką prac (teoria względności) laureata Nagrody Nobla. Faktem jest, iż w papierach rozwodowych państwa Einstein widnieje zapis, iż jeśli Albert otrzyma Nobla, część pieniędzy należy się Milevie. Jakiś wkład w jego pracę musiała mieć skoro zdecydowali się na taki zapis.

Sam Einstein bywał w Nowym Sadzie, miał swoje ulubione miejsca, w których spędzał czas. Tak jak na przykład kafana Bela Lađa (ulica Kisačka 21), która znajdowała się dokładnie naprzeciwko ówczesnego domu Milevy (ulica Kisačka 20). Dom ten to ponad 300 metrów kwadratowych i niestety jest w bardzo złym stanie, na co żalą się jego mieszkańcy. Nie ma na nim nawet tablicy informującej co to za  miejsce, a takowa tablica znajduje się na wspomnianej kafanie.

albertimileva01

Każde miasto, które miałoby okazję promować się nazwiskiem Einstein, zrobiłoby wszystko by w tym miejscu powstało muzeum Mievy i Alberta, czy coś podobnego. Jedynie kilka lat temu uznano budynek za pomnik kultury i na tym pomysły miasta się skończyły. Pomysł za to miał wnuk pary. W 2007 roku zaproponował, iż zrzeknie się praw do domu pod warunkiem, iż w jednym pomieszczeniu miasto zorganizuje właśnie muzeum ku czci jego babci i dziadka. Jednak miasto Nowy Sad zanim zdecydowało się sfinansować muzeum, wspomniany wnuk zmarł. Teraz nawet jeśli miasto zdecyduje się na jakiś krok w sprawie domu Milevy Marić-Einstein musi otrzymać zgodę sześciorga prawnuków czyli prawowitych właścicieli budynku oraz znaleźć mieszkania zastępcze dla rodzin, które tam mieszkają. Co roku miasto obiecuje, że już niebawem muzeum zostanie otwarte, a dom jak stał tak stoi, jak przeciekał dach tak przecieka. Swego czasu mieszkałam blisko i bardzo często przechodziłam obok tego domu. Zawsze myślałam, kiedy rozpadnie się na amen.

albertimileva02

2 komentarze

  • Odpowiedz Grudzień 9, 2013

    Aggy

    Właśnie chciałam to powiedzieć, że ja jeszcze zanim przyjechałam do Serbii słyszałam o tych niektórych badaczach zajmujących się sylwetka Alberta, twierdzących, że Albert takim odkrywcą nie był ale za to jego żona jak najbardziej.

  • Odpowiedz Grudzień 10, 2013

    Monikajolanta

    Tez słyszałam o tej sprawie, o serbskiej małżonce uświadomił mnie mój były małżonek (Serb) kilkanaście lat temu, skoro byl zapis to coś w tym musiało być

Dodaj komentarz